Ücretsiz İzin

01 Mart 2019, 17:53
Ücretsiz İzin
Mali Müşavir Özkan İŞLEK
Son dönemlerde yaşadığımız ekonomik durgunluklardan dolayı işyerlerinde faaliyetlerin durma noktasına gelmesi ile bazı işletmeler bu krizi atlatmak için belirli süre ile işçilerini ücretsiz izne çıkarmak istemekteler. İşçiler de tek geçim kaynağının emek olduğu için giderleri ikame etmek istemekteler. Ücretsiz izne ayrılan işçinin iş sözleşmesi bu tatil nedeniyle askıda kalmaktadır. İşçiye ücret ödenmez SGK primi beyan edilmez. Bu durum da işveren ve işçiler arasındaki çalışma barışını bozmaktadır.
4857 Sayılı Kanuna göre ücretsiz izin halleri sıralamak istersek:
Analık halinde çalışma ve süt izni
Kanunun 74. Maddesinde Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir. Bu durumda, kadın işçinin çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir.
Kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri hâlinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir. Çoğul doğum hâlinde bu sürelere otuzar gün eklenir. Çocuğun engelli doğması hâlinde bu süre üç yüz altmış gün olarak uygulanır. Bu fıkra hükümlerinden yararlanılan süre içerisinde süt iznine ilişkin hükümler uygulanmaz.
Yıllık Ücretli İznin Uygulanması
İş Kanunu’nun 56. Maddesinde Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Yine aynı maddeye göre taraflar aralarında anlaşması halinde bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.
İşçi yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde kullanmak isteyen işçiye istemde bulunmaları ve belgelendirmeleri halinde gidiş ve dönüşlerinde yolda geçen süreleri karşılmak üzere işveren tarafından dört güne kadar ücretsiz izin verilir.
Yukarıda belirtilen haller dışında kanunumuzda ücretsiz izin ile ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. İşçi ve işveren arasında yapılan sözleşmelerde veya işyerinde yapılan toplu sözleşmede ücretsiz izinle ilgili bir düzenleme yapılmış ise bu düzenlemeye uygun olarak ücretsiz izin hakkı kullanabilecektirler.
İşverenin işçinin isteği dışında ve tek taraflı olarak işçiyi ücretsiz izne çıkarması mümkün değildir. İşverenin bu tarz uygulaması iş sözleşmesinin feshi anlamına geleceği için kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi de sözkonusu olabalicektir. İş Kanunu’nun 22.maddesine göre işveren iş yeri uygulaması ve çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı iş günü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ile 21. Madde hükümlerine göre dava açabilir.

İşçinin ücretsiz izine çıkması durumunda iş sözleşmesi askıda kalır, bu süreler çalışma süresi olarak kabul edilmemektedir. Bu nedenle işçinin kıdemi ve yıllık izin süresi hesaplanırken ücretsiz izinde geçen süreler hesaba katılmaz. İşçinin kıdem süresi ücretsiz izinde olduğu günler kadar geriye kayar.
Ücretsiz izne çıkarılan işçi, iş sözleşmesi askıda olduğu için işsizlik ödeneği alamaz. İşçinin ücretsiz izni bittikten sonra iş akdinin sona erdiği tarihten önceki son 120 günün hesabında prim yatırılmayan bu sürelerin kesinti sayılmayacağı hükme bağlanmıştır. Ücretsiz izin sonunda iş akdi sona eren işçi adına son üç yıl içinde 600 gün prim olması halinde, son 120 gün içinde ücretsiz izinli olduğu günler olsa bile bu sureler kesinti olarak kabul edilmediğinden dolayı işsizlik ödeneğine hak kazanacaktır.
Yukarıda yazmış olduğumuz ücretsiz izinlerden herhangi birini kullanan işçi, sağlık kuruluşlarına başvuru tarihinden önceki son bir 1 yıl içinde 30 gün prim ödemiş olmak şartıyla sağlık yardımlarından faydalanabilir.


 

banner315

Bu içeriğe yorum yapan ilk siz olun!

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.
    Hava Durumu

    SPOR TOTO SÜPER LİG

    Tür seçiniz:
    Arşiv